De Augustanahof - Achtergrond

De Augustanakerk in Bos & Lommer is sinds juli 2017 Augustanahof geworden. De Diaconie realiseerde: een hof waar ouderen & jongeren wonen, waar wordt omgezien naar elkaar en naar de buurt en waar stilte en inspiratie gevonden kunnen worden.

De bewoners van de Augustanahof tijdens de officiele opening op 23 september 2017
De bewoners van de Augustanahof tijdens de officiele opening op 23 september 2017

Omzien naar elkaar

Onder het motto ‘Mensen hebben mensen nodig’ investeert de Diaconie in omzien naar elkaar. Dit doet ze onder andere - en al eeuwenlang - door middel van hofjes. De Diaconie realiseerde in de Augustanahof zestien (sociale) huurwoningen voor één- of tweepersoonshuishoudens. Het grootste deel is bestemd voor ouderen. De Diaconie wil speelt hiermee in op ontwikkelingen in de zorg waarbij ouderen langer zelfstandig zullen blijven wonen, maar wel vormen van ‘nabuur’-schap nodig hebben. Tegelijk vragen we van deze ouderen ook om goede ‘buur’ te zijn voor de andere bewoners en mee te doen met de activiteiten in de buurt. Die intentie vinden we belangrijk voor het wonen in de Augustanahof. Naast ouderen wonen er ook jongeren te wonen die zich uitgedaagd voelen om zich - samen met alle andere hofbewoners - een deel van hun vrije tijd in te zetten voor hof en buurt. Eén van de woningen heeft een gasthuisfunctie en is bestemd voor mensen die een tijdelijke woonoplossing nodig hebben. Hierin wordt samengewerkt met Spirit Jeugdhulp Amsterdam. De ontmoetingsruimte wordt ingezet voor activiteiten van kerk en buurt zoals bv. maaltijden, themabijeenkomsten en inloopactiviteiten. Hofbewoners, kerk en buurt draagt deze activiteiten samen. Door de Diaconie wordt dit ondersteund door een diaconaal mederwerker.

Ofschoon er in het grootste deel van de huidige kerkzaal woningen zijn gekomen, werd het liturgisch centrum bewaard als kapel. Een plek voor kleinschalige vieringen en voor mensen die stilte zoeken of een kaars branden. Ook de aan de kapel grenzende stiltetuin blijft voluit onderdeel van de Augustana waar bezoekers en voorbijgangers welkom zijn.

Wonen, omzien naar elkaar, gastvrijheid en inspiratie

De drie oorspronkelijke functies van de Augustana, namelijk kerk, maatschappelijk en wonen bleven bewaard, maar kregen een nieuwe invulling met als grondwoorden:

  1. 1) samen wonen
  2. 2) omzien naar elkaar in hof en buurt
  3. 3) gastvrijheid
  4. 4) stilte en inspiratie

De Diaconie werkt voor de invulling hiervan samen met het Luthers Brandpunt Amsterdam Stad met als hoofdlocatie en primaire vierplek de Oude Lutherse Kerk aan het Spui, waar immers de Augustanagemeenschap deel van uitmaakt.

 

1. Samen Wonen

De bewoners van de Augustanahof hebben hun eigen zelfstandige woning met eigen voorzieningen, maar tegelijk is er samenhang. Het gebouw is één geheel, er zijn gemeenschappelijke ruimtes, de voordeuren komen uit op gangen i.p.v. rechtstreeks op buiten. Bewoners van de Augustanahof kiezen voor wonen in nabuurschap en voor inzet voor de buurt, en zijn gemotiveerd om dit met elkaar samen invulling te geven. Van bewoners vragen we commitment hierbij. Als basiselementen zien we:

De bewoners
In de Augustanahof zijn 16 woningen waarvan 10 voor ouderen, 5 voor jongere mensen en 1 als gasthuis voor tijdelijke bewoning.

Wonen voor ouderen..
Tien woningen zetten we in voor wonen voor ouderen. Dit zijn ouderen die redelijk zelfredzaam zijn, maar zich voorbereiden op een volgende stap van zelfstandig wonen naar wonen met een vangnet, wonen met enige bescherming. Het is niet: een dag- en nachtportier, een eigen buddy, verpleegkundigen die door de gang wandelen en met alarmbel oproepbaar zijn. Het is wel:

De Augustanahof is geen verzorgingshuis. Bewoners moeten redelijk zelfredzaam zijn. Ze kunnen terugvallen op de hofgemeenschap en worden ook gevraagd om naar talent en vermogen mee te doen. Bv. met de maaltijden, vieringen, corvee, activiteiten voor de buurt, tuinonderhoud. De woningen worden levensloopbestendig ingericht zodat ouderen er zo lang mogelijk – met indien nodig thuiszorg van buiten - kunnen blijven wonen. Wat ons betreft moeten mensen in de Augustanahof – indien dat medisch verantwoord en v.w.b. zorgvoorziening mogelijk is - als ze dat willen ook kunnen sterven.

De Diaconie bouwt met ondersteuning van de diaconaal werker een netwerk op met zorginstellingen en instanties als ABC-West, stadsdeel etc.

.. en wonen voor jongere mensen
Vijf woningen worden bestemd voor jongere mensen, dat kunnen ook jongere ouderen zijn. Mensen die – net als de oudere bewoners - bewust kiezen voor wonen in een Hof en die een deel van hun vrije tijd willen inzetten voor hof en buurt.

2. Omzien naar elkaar in hof en buurt

We streven naar een klimaat van omzien naar elkaar. In de hofgemeenschap ondersteunen we dat met activiteiten die daar ritme aan geven zoals wekelijkse gemeenschappelijke maaltijden en stiltevieringen, het samen in de tuin werken etc. Het spontane omzien naar elkaar is natuurlijk in de eerste plaats een zaak van gezindheid en attitude en vraagt groeitijd. We willen oog voor elkaar hebben zonder sociale controleurs te worden. Soms net even dat ene stapje extra doen, meer dan het gewone. Er wordt soms spontaan bij elkaar koffie gedronken, maar dat betekent weer niet dat dat een verplichting wordt. Je hoeft geen vrienden te worden, maar wel goede buren van elkaar.

Dat geldt over en weer tussen de jongere en de oudere bewoners. De ouderen kunnen de andere bewoners niet claimen als mantelzorgers. Structurele zorg moet buiten de Hof worden gezocht. En tegelijk neemt de één voor de ander even wat boodschappen mee. Wordt er even een defect lampje vervangen. Plantjes water gegeven als iemand op vakantie is, of is er een luisterend oor of goede raad als dit nodig is etc.

Het omzien naar elkaar gaat ook de buurt en de wijk in. We houden graag buurtmaaltijden in huis. Er zullen nieuwe activiteiten ontstaan bv. een koffie-inloop, boekenleesgroep, breigroep voor mensen uit hof en buurt, zingevingsgroep met jongeren. Interreligieuze activiteiten met bv. synagoge en moskee. Hierin werken we graag samen met (welzijn)partners uit de buurt.

Deze activiteiten worden gedragen door hofbewoners en vrijwilligers uit kerk en buurt en zullen langzaam groeien uit de dynamiek tussen hof & buurt. De diaconaal werker geeft hier ondersteuning aan en de Diaconie stelt hiervoor een activiteitenbudget beschikbaar. Voor de financiering hiervan worden externe fondsen geworven.

3. Gastvrijheid

We willen graag dat de Augustanahof een plek wordt waar mensen welkom zijn. Die gastvrijheid geven we gestalte door de activiteiten voor de buurt en de wijk in de ontmoetingsruimte, de kapel en de stiltetuin. Daarnaast is er een gastenkamer. We houden één woning vrij als plek om tijdelijk mensen een woonplek te bieden. Een ademplek voor mensen die ruimte nodig hebben op weg naar een meer structurele oplossing. De gast moeten zelfredzaam zijn en bereid en in staat zijn om mee te doen met het hofleven. Van de permanente hofbewoners wordt gevraagd om goede buur van deze gast te zijn. Begeleiding wordt gegeven door Spirit jeugdhulp Amsterdam.

Toewijzing van deze gastenkamer gebeurt door de Diaconie in samenwerking met Spirit Jeugdhulp.

4. Stilte en inspiratie

De Augustana houdt naast ‘wonen’ en ‘maatschappelijk’ ook het karakter van ‘kerk’. Dit niet in de traditionele zin van plek van zondagse vieringen. Maar toch ‘kerk’ omdat het een fysieke herkenbare plek blijft waar het Evangelie zichtbaar, hoorbaar en tastbaar is. Een plek waar ontmoeting is, waar gedeeld wordt, waar gezocht wordt naar recht en barmhartigheid in onze wereld, waar gevierd wordt, waar het goede leven genoten wordt en waar ook stilte gevonden kan worden. Het aspect ‘kerk’ desemt zo door de hele Augustanahof heen. Soms heel manifest en soms meer verborgen. Je herkent het kerkgebouw, je hoort de klok luiden, je kunt een kaarsje branden in de stiltekapel, je ziet de appelboom in de stiltetuin, de vijg en de druif, je hebt een luisterend oor in de ontmoetingsruimte, je ziet symbolen als het kruis in de kapel, de lutherroos, de zwaan, het doopvont, de Paaskaars, de herinneringen aan de Pniëlkerk en de Opstandingskerk (Kolenkit) etc.

We streven naar een Augustanahof als één van de vele herkenbare plekken op de veelkleurige oecumenische kaart van onze stad. Want we weten: kerk-zijn dat doe je niet alleen, maar pas samen met anderen ontdek je de diepte, de hoogte en de breedte van de liefde van Christus. In wat ons drijft en kenmerkt brengen we daarbij graag onze Lutherse traditie in waarin we van harte staan voor: weten dat de genade voorop gaat, een optimistische kijk (vrolijkheid), het niet-dogmatische (vrijheid), geven om elkaar zonder elkaar de maat te nemen en een blik op de hele wereld (mede vanuit onze verbondenheid met de wereldwijde lutherse en oecumenische gemeenschap). We beschouwen het als een uitdaging om dit in sfeer, activiteiten, uitstraling en aanpak m.b.t. de Augustanahof ook handen en voeten te geven.

Als we de ontmoetingsruimte bekijken als hart van de Augustanahof en de gangen als de levensaders dan zien we de kapel als de ziel van de Augustanahof. Een plek waar hofbewoners hun wekelijkse vieringen hebben, waar overigens ook mensen uit wijk en buurt zich bij kunnen aansluiten. Bv. voormalige Augustanakerkgangers voor wie de Nassaukerk of het Spui of de Jeruzalemkerk te ver zijn, of niet matcht. Waar mensen een kaarsje kunnen branden, bijvoorbeeld in combinatie met een bezoek aan de stiltetuin. Waar bv. ook in kleine kring een gedachtenisviering kan worden gehouden voor een overledene uit hof, buurt of kerkgemeenschap. Waar een door het Brandpunt georganiseerde cursus Bijbellezen of Diaconievergadering (gehouden in de ontmoetingsruimte) kan worden afgesloten met een Avondgebed. Een gezamenlijke afsluiting na een interreligieuze ontmoetingsbijeenkomst van Synagoge, Kerk en Moskee. Openstelling van de Kapel bij ingrijpende gebeurtenissen zoals een aanslag of een vliegramp.

Inspiratie kan ook worden gevonden door themabijeenkomsten over bv. duurzaamheid & spiritualiteit, Lutherjaar 2017, het leven in het spitsuur (jonge gezinnen).

In kerkelijke taal gesproken is de Augustanahof niet alleen een diaconaal, maar ook een pastoraal en missionair project.

Samen met hofbewoners, de leden van de Augustanagemeenschap, het Luthers Brandpunt Amsterdam Stad en andere kerken in de omgeving wordt dit rustig en ontvankelijk opgebouwd.

Glas in lood